Ook: arbeidershuisjes.
Een lange jammer is een rij armenhuizen: gelijkvormige, zéér eenvoudige rijtjeshuizen, vaak met één kamer beneden, kleine dakkapellen en alle huisjes onder één zadeldak. De zogenoemde arbeidershuisjes hadden meestal eenzelfde indeling.
De huisjes werden vaak bewoond door fabrieksarbeiders, maar de voorzieningen waren wellicht minder riant dan bij de bekende wijkjes voor fabrieksarbeiders (zie fabrieksdorpen). De aankleding van de huisjes van de lange jammer was zeer basaal, zeker voor het grote aantal kinderen dat men toen had. Maar men had in ieder geval een woning. Overigens, men moest het huis verlaten als het werk in de fabriek stopte (of als je ontslag nam).
Aan het eind van de 19e en tot halverwege de 20e eeuw waren de leefomstandigheden in de lange armenwijken zeer ongunstig. Gelukkig zijn ook deze huisjes sinds de jaren 1970 zeer in trek, zeker na renovatie en ideaal voor starters op de woningmarkt.
lange jammer die al lang niet meer jammer is; een zeer fraaie rij huisjes in woudbloem; klik voor de originele afbeelding van hardscraft, wikipedia):
Een mooi verhaal over een lange jammer in Oudesluis (van Arie Brak, in het Zijper Museum).
De term jammer betekent rampspoed, leed, ellende. Bekend zijn Lange Jammer (bij Harkstede), maar ook (zonder "lange") De Jammer (Westerkwartier, Gr) en Schraaljammer (dorre heide bij Ede). Bron Etymologiebank (jammer1) en Eymologiebank (jammer2).
Zie ook arbeiderswoning, rug-aan-rug-woning, volkshuisvesting.
