energie ontstaan door kernsplijting en binnen afzienbare tijd ook kernfusie
Kernenergie is de energie verkregen uit:
- kernsplijting (kernsplitsing)
- kernfusie.
Omdat bij kernenergie geen CO2 vrijkomt, kunnen CO2-volgers elektriciteit van deze energiebron toch als groene stroom beschouwen. De Club van Rome heeft in het begin van de jaren 1970 al aangegeven dat overschakelen op kernenergie de CO2-uitstoot bijna tot stilstand kan brengen "naar te hopen valt voordat het enig aantoonbaar ecologisch of klimatologisch gevolg heeft gehad".
Een kerncentrale is een elektriciteitscentrale waarbij elektriciteit indirect wordt opgewekt door kernsplijting: door de kernsplijting ontstaat zeer veel warmte waarmee water omgezet wordt naar stoom die een stoomturbine omzet naar elektriciteit.
Kernfusie is de allerschoonste, ideale variant van kernenergie: helaas nog niet volledig operationeel, maar er zijn steeds grotere vorderingen (feb 2026)!
Kernsplijting (kernsplitsing)
Kernenergie door kernsplijting (kernsplitsing) is al decennialang op veel plaatsen werkend:
bij splitsing van de uraniumkern komt veel warmte vrij die via een stoomturbine omgezet wordt in elektriciteit..
Veel aandacht trekken de (nog net niet in productie zijnde) mini-kerncentrales die prefab en modulair gemaakt gaan worden. Engeland, de VS en Canada zijn al vrij ver gevorderd. Het concept is veelbelovend.
Door het kernafval is het misschien niet de allergroenste optie, maar door de zeer geringe CO2-productie zeer duurzaam.
Begrijpelijk zijn de redenen waarom veel mensen bezwaren hebben tegen kernenergie, maar het is zeer zeker een alternatief voor fossiele energiecentrales terwijl er een behoorlijke zekerheid is voor de levering van elektriciteit uit een groene energiemix:
-
Zekerheid van levering elektriciteit.
De kerncentrale levert elektriciteit, óók als zon en wind weinig of geen energie leveren (dus ook als de prijs van elektriciteit hoog is). -
Stoot nauwelijks CO2 uit.
Een kerncentrale stoot nauwelijks CO2 uit, wat zeker voor milieuvolgers (klimaatvolgers) een belangrijk voordeel is. -
Warmte gebruiken voor warmtenet of voor productie rose waterstof.
Als de prijs van elektriciteit laag is en er eigenlijk teveel stroom wordt opgewekt, kan de geproduceerde warmte van de kerncentrale aan een lokaal of regionaal warmtenet ("stadsverwarming") geleverd worden of de geproduceerde elektriciteit wordt toegepast om rose waterstof te produceren. (De prijs van elektriciteit is zeer laag of zelfs negatief wanneer er bijvoorbeeld zeer veel elektriciteit van zon of wind is.)
Het warmtenet is op deze manier werkelijk groen omdat de warmte door het net niet van aardgas of biomassa afkomstig is. -
Onafhankelijk van dubieuze leveranciers.
Kernenergie maakt ons minder afhankelijk van onbetrouwbare, met geopolitiek spelende leveranciers van gas en olie zoals de VS en de landen uit het Midden-Oosten (krantenbericht). Ook wordt de afhankelijkheid kleiner van overheden die om politieke redenen bepaalde leveranciers uitsluiten. -
Schaalbare kerncentrales (mini-kerncentrales).
In de vorm van een Small Modular Reactor (SMR) kan de kerncentrale fabrieksmatig (prefab) en modulair worden vervaardigd en vrij snel worden geplaatst (snelle plaatsing wordt steeds meer een vereiste, vooral als we geen fossiel geproduceerde elektriciteit meer willen maar wel de zekerheid van een betrouwbaar elektriciteitsnetwerk).
Wereldwijd is de aandacht ook gericht op de ontwikkeling van SMR's die het nucleaire afval van de bestaande kerncentrales kunnen hergebruiken als brandstof. Daardoor ontstaat (blijkbaar) kernafval dat slecht een aantal jaren of decennia actief is i.p.v. duizenden jaren. -
Toepassen van gesmolten zout centrales.
In de Molten Salt Reactor (MSR) wordt, in plaats van vaste uraniumbrandstof in staven, is de splijtstof opgelost in gesmolten zout dat óók als koelmiddel dient. De reactor werkt wel op hoge temperatuur (600 graden C) maar vrijwel op normale atmosfeer-druk.
Voordelen zijn:
(a) gebruik van radioactief afval van bijvoorbeeld centrales is voldoende (waardoor het afvalprobleem van kerncentrales veel kleiner wordt)
(b) er is veel minder kans op een "melt-down" waardoor deze reactor veiliger is dan de andere kernsplitsingsreactoren. -
Lokale bevolking staat meestal achter kernenergie.
Vaak staat de lokale bevolking pal achter kernenergie en staat zij positief over uitbreiding van de centrale, zo ook in ons Borssele in Zeeland.
Wanneer er door wispelturige zonnepanelen en windturbines én noodzakelijke, standvastige kernsplijting op enig moment samen teveel energie wordt geproduceerd, kan de elektriciteitsproductie van de kerncentrale gemakkelijk worden omgezet naar een vorm van groene energie als waterstof (omdat centrale omzetting naar waterstof o.d. misschien wél loont) of misschien als warmte naar een faseovergangsmateriaal, of als productie van methanol o.d. Niet alleen voor CO2-volgers kan kernenergie een optie zijn, ook voor iedereen die begrijpt dat we veel minder afhankelijk moeten of willen zijn van aardgas: Rusland, en wat betreft vloeibaar aardgas (LNG) de Verenigde Staten (zie ook bij schaliegas) en de Arabische staten.
Kritische noot
Wat betreft de aanvoer van aardgas via het Midden-Oosten:
- Qatar heeft i.v.m. de betrokkenheid met corruptie van Europarlementariërs gesteld dat er geen LNG naar Europa gaat als Qatar beschuldigd blijft worden (23 dec 2022). Zo worden we van meer kanten benadeeld: intern door corrupte Europarlementariërs en extern door de boeven die die parlementariërs geld geven en dreigen te stoppen met leverign van aardgas.
- De oorlog van de VS met Iram en de bezetting van de Straat van Hormus door Iran resulteerde in het stopzetten van olie en aardgas uit die streek. De energieprijs schoot omhoog...
Als we eindelijk eens slim zijn: we moeten zelf onze benodigde energie produceren en dus liever ook geen energie meer invoeren uit het Midden-Oosten.
Voordelen van kernenergie door kernsplijting
- Kernenergie geeft, zeker naast wind- en zonne-energie die geen leveringszekerheid kennen, leveringszekerheid aan (groene) elektriciteit, terwijl een overschot aan elektriciteit (van de kerncentrale) bijvoorbeeld kan worden opgeslagen in accu's of er kan waterstof mee worden aangemaakt dat later elektriciteit kan opwekken (zie bij energieopslag).
- Voor CO2-volgers: kernenergie is zo goed als CO2-vrij (kan een forse hulp zijn bij de zogenoemde klimaatneutrale doelen).
- Een kerncentrale gaat 50 jaar of langer mee.
- We zijn betrekkelijk onafhankelijk van andere landen (geen afhankelijkheid van onbetrouwbare levering van duur gas, vloeibaar aardgas LNG of aardolie; we zijn geen speelbal meer van VS, Rusland en het Midden-Oosten; betrekkelijk onafhankelijk omdat de splijtstof toch uit het buitenland moet komen - Canada, Australië of Kazachstan; maar we hebben gene grote hoeveelheden nodig en die landen zijn minder bezig met geopolitiek en daardoor wat meer bedrijfszeker; overigens kunnen we ook zelf splijtstof aanmaken).
- Redelijk goedkope productie van elektriciteit.
- Veel mini-kerncentrales (Small Modular Reactors, SMR's) kunnen het potentiële gevaar van een kerncentrale beperkt houden, mits er niet teveel koppelingen tussen de mini-kerncentrales zijn (op- en afschakelen is ook wat eenvoudiger omdat dat om toerbeurt kan gebeuren, maar uitgegaan moet worden van continue productie). Bijvoorbeeld Rolls Royce bouwt SMR's van 470 MW, ongeveer wat de kerncentrale in Borssele levert (het aantal MW wordt bij centrales vaak aangeduid als MWe; situatie 2022). De Rolls Royce SMR wordt ook UK SMR genoemd. Er zijn waarschijnlijk vier mogelijke technologieën waar de beste uit gekozen kan worden, of alle vier simultaan om het beste traject te lopen (situatie juli 2023). De Westinghouse eVinci microreactor is veel kleiner dan de SMR (5 MWe i.p.v. bijvoorbeeld 470 MWe), deze is ook nog in ontwikeling (situatie november 2023); rond een SMR moet vanwege de veiligheid ook een aardig gebied vrijgehouden worden van woningbouw, maar dat kan bestemd worden als natuur en recreatie. De aandacht is ook gericht op het hergebruik van nucelair afval van de grote kerncentrales voor de SMR's waardoor het uiteindelijke afval slechts een aantal decennia actief is i.p.v. duidenden jaren. Ook de VS probeert een SMR te ontwikkelen maar dat bedrijf (NuScale) heeft geen ervaring met het bouwen van kerncentrales én de VS doet altijd moeilijk over het gebruik van hun technologie, dus nooit een dergelijk Amerikaans product aanschaffen om te vermijden dat het straks niet werkt en miljarden euro's weggegooid zijn!
(in China bevindt het prototype van een mobiele kernreactor in vrachtwagenformaat voor 10 MW voor 30-jaar-lange werking zonder nieuwe brandstoflading zich nog in de testfase maar is wel veelbelovend, situatie mei 2026)
- In Frankrijk, Engeland en Finland en zeer veel andere landen geeft kernenergie geen problemen en staat de politiek er achter; veel landen weten door kerncentrales in gebruik te nemen de CO2-uitstoot aanzienlijk terug te brengen én minder afhankelijk te worden van de import van energie uit andere landen
- Bij een gesmolten-zout-reactor (Thorizon Molten Salt Reactor, MSR) worden geen vaste-brandstof-staven gebruikt, maar wordt gesmolten zout met radioactief afval van andere kerncentrales gebruikt als splijtstofmengsel; voordelen daarvan zijn:
(a) gebruik van radioactief afval van bijvoorbeeld centrales is voldoende (waardoor het afvalprobleem van kerncentrales veel kleiner wordt)
(b) er is veel minder kans op een "melt-down" (wanneer de temperatuur stijgt neemt de kernreactie af); deze reactor is daarmee veel veiliger dan de andere kernsplitsingsreactoren
(c) verwerking geschiedt onder relatief lagere druk (en daarmee veiliger en wellicht minder duur).
Let op:
(a) Dit type kernreactor is nog in de proef-fase (medio 2026).
(b) Als thorium als brandstof gebruikt kan worden, is dat een groot voordeel (thorium is minder zeldzaam element)
(c) De Molten Salt Reactor MSR kan verschillend zijn van de Molten Salt Cooled Reactor SMCR. Bij een gesmolten-zoutgekoelde reactor wordt alleen (?) de koeling verzorgd door gesmolten zout; voordeel daarvan is dat het heter kan worden (efficiënter) en waarschijnlijk minder gevaarlijk (in het zout kan energie (tijdelijk) opgeslagen worden wat de continuïteit garandeert en hem geschikter maakt om het openbare net in balans te houden).
- Als onze zonne- en windenergie het even laat afweten, importeren we sowieso stroom van kernenergie uit Frankrijk, waar kernenergie 71% van de totale benodigde energie levert.
- Die ene oude kerncentrale van Borsele levert toch nog 3% van de totale energie in Nederland, terwijl dat voor windenergie 9% is en voor zonne-energie ook maar 3% (situatie 2018, zie World Nuclear Association).
- Door het continue karakter van de elektriciteitsproductie door kerncentrales kunnen we een overschot aan stroom gebruiken om bijvoorbeeld waterstof aan te maken of andere elektriciteit-slurpende industrie aan het werk houden (staal, aluminium e.d.); plaatsing van die industrie in de buurt van de centrale is dan wenselijk om het openbare net niet te belasten.
small modular reactor smr, kleine kerncentrale (rolls royce):![]() |
Nadelen van kernenergie door kernsplijting
- De bouw van een kerncentrale duurt lang. Er zijn niet veel bedrijven die "even" een kerncentrale neerzetten. Vaak moet de overheid garant staan.
- Het kernafval is een probleem. Een beslissing wat er mee moet gebeuren wordt al tientallen jaren uitgesteld, de kosten van opslag en verwijderen van kernafval zijn blijkbaar niet te begroten.
De lage prijs van een door kernenergie gegenereerde kWh is dus eigenlijk fictief; heel veel later komen de kosten van verwijderen of onklaar maken van kernafval én van de complexe ontmanteling van de bejaarde kerncentrale (maar een gegeven is wel dat het kernafval meestal zeer goed geregistreerd is en bijvoorbeeld vervoer met veel veiligheidsmaatregelen gebeurt).
Opslag van kernafval in zoutkoepels heeft in Duitsland voor problemen gezorgd, dus waarom zou je dat in Nederland nog als optie zien?
In 2026 of 2027 zal waarschijlijk in Finland ondergrondse opslag op 430 m diepte in een stalen kluis in hard gesteente plaats kunen vinden: "Onkalo bevindt zich nabij de kerncentrale van Olkiluoto in het zuidwesten van Finland. De opslagfaciliteit is uitgehouwen in 1,9 miljard jaar oud granietgesteente op ongeveer 430 meter diepte. Die locatie is niet toevallig gekozen: het gesteente behoort tot de meest stabiele geologische formaties van Europa.".
Opslag in kleilagen op 500 m diepte lijkt ook niet veelbelovend.
Opslag in geologisch stabiel gesteente diep onder de grond in boorgaten lijkt in Amerika veelbelovend (afbeelding van Deep Isolation).
- Kerncentrales zijn gebouwd om een een grote basislast te hebben, d.w.z. veel en langdurig elektriciteit te produceren, mede door de hoge kosten van de bouw en de lage productiekosten van elektriciteit.
Dat betekent dat er "iets" met de geproduceerde elektriciteit gedaan moet worden als er veel andere stroom beschikbaar is (bijvoorbeeld van zon of wind).
Met de (steeds tijdelijke) overproductie van elektriciteit van de kerncentrale is de productie van een schaalbaar, groen proces mogelijk.
Voorbeelden:
(a) waterstof uit water
(b) ammoniak uit uit water (t.b.v. waterstof) en stikstof uit de lucht (ammoniak is uitgelezen voor energieopslag: energiedicht, gemakkelijk op te slaan, transport ervan is wereldwijd bekend).
Nieuwe kerncentrales kunnen binnen een kwartier van 100% naar 50% vermogen, wat afschakelen en opschakelen mogelijk maakt, maar ze zijn daar niet op gebouwd (een vrij constante temperatuur en dus productie wordt aanbevolen) en daarom is dat op- en afschakelen blijkbaar gelimiteerd tot een keer of 10 per jaar (zeker niet voldoende om de wispelturigheid van zonne- en windenergie te volgen).
Waarschijnlijk is het op- en afschakelen er eigenlijk meer voor het plegen van onderhoud. Als aanvulling op groene, onregelmatig geproduceerde elektriciteit is het een minder goede optie (wanneer het teveel aan elektriciteit niet op een andere manier benut kan worden. Streven is de productie constant hoog te houden en een teveel te benutten voor opslag of ander nuttige toepassingen).
- Er moeten goede afspraken worden gemaakt om een "potje" aan te leggen om kernafval te verwijderen en om de kerncentrale na een lang en werkzaam leven te slopen. Dat potje moet door de overheid beheerd worden want in België lijkt Engie de 14 miljard euro die in dat potje (van Synatom) zit, alvast voor een deel te legen voor eigen gebruik of voor de aandeelhouders (in 2021 is tot begin juli al 700 miljoen weggesluisd naar Parijs). Engie is de Franse eigenaar van Electrabel dat eigenaar is van de Belgische kerncentrales. Electrabel wordt ontmanteld ten gunste van Engie, maar zeer mistig is of ooit nog het gespaarde, door burgers opgebrachte geld wordt gebruikt voor het ontmantelen van de kerncentrales.
- Door onderhoud en foutjes (scheurtjes in de mantel e.d.) staan veel centrales voor zeer lange tijd stil (België is het wat trieste voorbeeld daarvan, maar in 2022 stond in Frankrijk ook meer dan een derde van de kerncentrales stil door al of niet gepland onderhoud).
- De bouw is zeer duur (tenminste: in Europa en de VS; in China, Rusland en Azië kan het blijkbaar veel makkelijker en goedkoper), omdat de centrale een hoge veiligheid moet hebben (bijvoorbeeld een aanval met vliegtuigen weerstaan). Er zijn pogingen een centrale te maken van een serie kleinere centrales, maar het is onduidelijk waarom dit veel goedkoper zou zijn.
- Er zijn weinig ongelukken geweest met kerncentrales, maar als die er zijn, geeft het veel problemen en zorgen en kosten (de vraag blijft of je in het drukke West-Europa kerncentrales moet plaatsen). Er is de laatste jaren veel gedaan om de veiligheid te verhogen (de EPR, de European Pressurized Reactor) is niet alleen veel veiliger dan de oudere reactoren (operationele systemen en veiligheidssystemen zijn bij EPR gescheiden en met meer toevalligheden wordt rekening gehouden), maar heeft ook een hoger rendement (door de hogere stoomdruk van 78 bar).
- Eerlijkheid over waar welke soort radioactief afval wordt opgeslagen en hoe dat eventueel verwerkt of geloost wordt, is een vereiste. Ook daar is België weer een lichtend voorbeeld van hoe het niet moet als blijkt dat afvalwater uit een kernopslagplaats via een ondergrondse leiding gaat naar het riviertje de Nete bij Mol.
- Voor de Nederlandse situatie:
(a) Kerncentrales zijn om begrijpelijke redenen meestal niet gewenst in een echt dichtbevolkt gebied. Als er bijvoorbeeld op de Maasvlakte een kerncentrale gebouwd wordt en er iets mis is met de centrale en de wind waait uit zuidwest (wat meestal zo is), dan zijn vrijwel geheel Zuid- en Noord-Holland en Utrecht in gevaar. Een onbewoond Waddeneiland lijkt een beter alternatief (alleen wel opletten dat de controle in orde is). In Zeeland is Borssele de uitgelen plaats voor een extra kerncentrale: de bevolking heeft positieve ervaringen met een kerncentrale en de centrale staat niet in het meest dichtbevolkte gebied. Netbeheerder TenneT acht de Eemshaven de beste kanshebber voor twee nieuwe kerncentrales (juni 2026): "De bouw van een kerncentrale begint niet bij de reactor, maar bij de infrastructuur eromheen. Een moderne kerncentrale levert continu enorme hoeveelheden elektriciteit. Dat vermogen moet dag en nacht kunnen worden afgevoerd via het hoogspanningsnet. (...) Hier komen verbindingen samen uit Duitsland, Noorwegen en de Noordzee, terwijl ook grote windparken op zee via de Eemshaven aan land worden gebracht. Daardoor is er al veel zware energie infrastructuur aanwezig." Voordeel van de Eemshaven is ook dat de centrale aan de rand van de landsgrens ligt (net als in andere landen, denk bijvoorbeeld aan de Belgische kerncentrale vlakbij Nederland) en er een fors stuk water ligt als de wind uit het zuidwesten komt (de meest voorkomende windrichting in Nederland).
(b) Onze kennis over kerncentrales is voor een goed deel weggeëbd.
opgewekte elektriciteit in het openbare net in de europese unie, naar opweksoort, waarbij kernenergie met 589 TWh duidelijk aan kop gaat (1 TWh is 1.000.000.000 kWh); klik voor groter (energy-charts):![]() |
Voor meer informatie, bijvoorbeeld informatie per land, zie World Nuclear Association.
Eng. kernenergie is nuclear energy; kernsplijting is (nuclear) fission; kernfusie is nuclear fusion, atomic fusion
Kernfusie
Kernenergie door kernfusie is, na een aantal decennia langzame vorderingen, in een stroomversnelling gekomennog, maar nog wel in de onderzoeksfase:
door het samengaan van de atoomkernen van bijvoorbeeld waterstof komt enorm veel warmte vrij die via een stoomturbine benut kan worden om elektriciteit op te wekken.
In de zon vindt ook kernfusie plaats, ons stralend voorbeeld.
Kernfusie is werkelijk groen, Het probleem is de enorm hoge temperatuur die ontstaat. Tot nu toe zijn daardoor slechts in het laboratorium meer of minder "werkende" exemplaren, maar er zijn steeds grotere vorderingen.
bron voor kernfusie is onbeperkt voorradig (deuterium, tritium), kernfusie is impliciet veilig, hoeveelheid afval is minimaal, geen uitstoot van co2 nox e.d. (kyoto fusioneering):
In veel landen is men bezig kernfusie mogelijk te maken. Het extreem groene principe van fusie is namelijk veel te mooi om het niet met veel inspanning te onderzoeken en diepgaande proeven te nemen.
"General Fusion, een Canadese pionier op het gebied van kernfusie, heeft een definitieve fusieovereenkomst gesloten met Spring Valley Acquisition Corp., waarmee het bedrijf naar verwachting de eerste beursgenoteerde “pure-play” fusie-energieonderneming ter wereld wordt." (TW.nl Thomas Carpentier 31 jan 2026)
De kernfusiecentrale ITER in Frankrijk, waar 35 landen aan meewerken en die pas na 2025 getest wordt, is slechts een onderzoeksproject. Het demonstratiemodel van een kernfusiecentrale zal pas na 2050 energie leveren...? Het belangrijkste is dat het gigantisch hete plasma in een ruimte zwevend moet worden gehouden, omdat anders het omhulsel vernietigd wordt. Heel lang leek bij kernfusie nauwelijks enige vooruitgang te bespeuren, maar er lijkt toch licht aan het einde van de tunnel: sinds er veel meer ervaring met de pogingen tot kernfusie is opgedaan, er meer spelers zijn (vanuit verschillende invalshoeken), er zware computers zijn die snel de processen in het plasma kunnen simuleren en er meer verstand is van lasers en supergeleiders.
Field-Reversed Configuration (FRC). De meeste kernfusie-methoden zijn opgezet met de zogenoemde Field-Reversed Configuration plasma: een plasma wordt door enorme magnetische velden "opgesloten" in de vorm van een ring (zoals bij het uitblazen van sigarenrook kan ontstaan).
D-T-fusie. De zogenoemde Low-Energy Nuclear Reactions (LENR) lijkt de oplossing te zijn voor kernfusie, een soort koude fusie of lauwe fusie waarbij stroom wordt toegevoerd of deeltjes worden geschoten in een mengsel van deuterium en tritium, de zogenoemde D-T-fusie *):
- energierijke fotonen botsen met deuteriumkernen, die zich in protonen en neutronen splitsen
- de neutronen botsen tegen deuteriumkernen (deuteronen)
- de deuteronen "krijgen zoveel energie dat ze de afstotende Coulomb-krachten kunnen overwinnen om samen te smelten met andere deuteronen" (kernfusie).
Het Amerikaanse Helion lijkt met de D-T-fusie een mijlpaal bereikt te hebben in het verkrijgen van een extreem hoge temperatuur (feb 2026, Youtube-filmpje).
"Intense laagfrequente lasers blijken kernfusie bij veel lagere temperaturen mogelijk te maken. Dat zet een fundamentele aanname in de fusiewereld op zijn kop. Onderzoekers hebben een manier gevonden om kernfusie bij aanzienlijk lagere temperaturen te laten plaatsvinden. In plaats van steeds hogere temperaturen of krachtigere röntgenlasers na te streven, blijken juist intense laagfrequente lasers zoals near-infrared solid-state lasers verrassend effectief om kernfusie te stimuleren.
Volgens de studie, gepubliceerd in Nuclear Science and Techniques, kunnen deze lasers helpen om de zogeheten Coulomb-barrière te overbruggen: de elektrische afstoting tussen atoomkernen die fusie normaal gesproken verhindert. Dat maakt fusie mogelijk bij energieën die tot nu toe als volstrekt onbruikbaar werden beschouwd." (TW.nl Thomas Carpentier 22 jan 2026)
Het erbium-rooster waarin de fusie plaatsvindt, blijft relatief koel maar is zeer heet waar de deuteronen samensmelten (erbium absorbeert neutronen). De techniek wordt ook Latice Confinement Fusion genoemd.
mogelijk is die heldere geest al opgekomen door tritium te gebruiken (kyoto fusioneering):
het canadese general fusion past tritium toe; klik voor groter! (general fusion):

Met dank aan o.m. TW.nl (Teake Zuidema 28 apr 2021 en Thomas Carpentier 22 jan 2026 en 31 jan 2026).
Eng. kernenergie is nuclear energy; kernsplijting is (nuclear) fission; kernfusie is nuclear fusion, atomic fusion
*) Deuterium en tritium zijn beide isotopen van waterstof. Deutrium heeft naast 1 elektron, 1 proton en 1 neutron (dus twee "kerndelen"); tritium heeft naast 1 elektron 1 proton en 2 neutronen (dus drie "kerndelen"). Tritium is radioactief maar de laag-energetische straling dringt niet door onze huid heen en tritium heeft een halveringstijd van ca. 12 jaar, dus zeer gering in verhouding met plutonium (afhankelijk van de soort isotoop van 7.000 tot 80.000.000 jaar).
Algemene gegevens over isotopen en ouderdomsbepaling.

