Een kapiteel is een bekroning van een zuil, pilaster of pijler, veelal voorzien van beeldhouwwerk. Het kapiteel vormt de overgang van zuil naar bovenconstructie (hoofdgestel), maar behoort zelf niet tot het hoofdgestel. Tussen architraaf (het onderste deel van het hoofdgestel) en kapiteel kan zich de abacus bevinden.
Karakteristieke bouwstijlen of vormen van kapitelen zijn onder meer:
- de klassieke orde (Toscaans, Dorisch, Ionisch, Korintisch, composiet)
- de romaanse stijl (o.m. blokkapiteel, teerlingkapitelen)
- de gotische stijl (o.m. bladkapitelen, knopkapitelen, kelkkapitelen)
- figuratieve kapitelen (met mensen, dieren, fantasiedieren)
- de Egyptische stijl (o.m. palmbladeren, lotusbladeren, kelkkapitelen)
- moorse kapitelen (o.m. muqarna-motief)
- de Art Deco stijl.
 |
Veel voorbeelden van kapitelen
(vermeld zijn daar: Art Deco (geïnspireerd op de Art Deco), baksteen kapiteel, bladkapiteel e.d., bladkapiteel, blokkapiteel, composietkapiteel (Ionisch-Korintisch), dobbelsteenkapiteel, Egyptisch), eikenbladeren, fantasiekapiteel (modern), fantasiekapiteel gietijzer (kleurrijk), figuratief Egyptisch, figuratieve kapitelen, geïnspireerd op de Byzantijnse stijl, Gotisch (anders), hedendaags (geïnspireerd op Ionisch kapiteel), India, Jacob van Campen kapiteel, knopkapiteel, Korintisch, lotuskapiteel (Egyptisch), "mandkapiteel", mengvormen knopkapiteel, Moors (opengewerkt), Moors/Gotisch, muqarna (Moors), Neo-Classicistisch kapiteel, opengewerkte kapitelen, palmkapiteel (palmbladeren, "plooikapiteel", rankkapiteel, teerlingkapiteel Romaans)
De term kapiteel is afkomstig van het Latijnse caput (hoofd).
Zie ook Griekse bouwkunst.
Eng. capital;
Fr. chapiteau
