Ook wel: kallei; kaleien werd ook wel slemmen genoemd.
"Kaleien is een eeuwenoude schildertechniek waarbij een dunne kalkpleister met een blokkwast op de muur wordt aangebracht. De muur is meestal metselwerk. Bovenop de kaleilaag wordt meestal ook nog een kalkverf aangebracht, die de uiteindelijke kleur van de muur bepaalt." Tegenwoordig wordt ook de kalei op de muur gespoten en met de blokkwast uitgespreid; dit veel minder arbeidsintensief.
Met kaleien blijft de structuur van de ondergrond toch zichtbaar (zie de foto).
Voordelen van kaleien
- De muur is beter beschermd wordt tegen weersinvloeden. Door de kalei met de blokkwast op te brengen, kunnen poriën en scheurtjes gemakkelijk gedicht worden.
Vaak wordt gekaleid in 3 lagen: 1 laag kalei en 2 lagen minerale verf. De gevel is hierdoor dampopen, maar beschermt toch tegen de regen.
- Een dampopen gevelbescherming.
- Zouten worden niet opgesloten en kunnen naar buiten treden (drukken niet de kalklaag naar voren).
- Algen e.d. groeien nauwelijks op de kalklaag.
- Een lelijke gevel met veel verschillen door verbouwingen en herstel(pogingen) kan zich weer als één gevel tonen.
Nadelen van kalei (Do It Pro)
- "Elke kalei zal NIET hechten op geverfde of geïmpregneerde ondergronden, het is belangrijk dat de ondergrond poreus is."
- Natte kalei droogte aan de lucht, kalei als droge poeder droogt in contact met water: de poeder-kalei's "zijn hydraulisch, en/of op basis van afvalstoffen of cement. Dit wil zeggen dat ze veel minder dampopen zijn, en dus het huis ook minder laten ademen."
Tussen verf en pleister
Kalei zit een beetje tussen verf en pleister in; het is dikker dan verf maar dunner dan mortel; meestal wordt gesproken over kaleipleister.
Kalei bestaat veelal uit 95% kalk aangevuld met fijn rivierzand en water.
Kalei met stukjes natuursteen of grover zand wordt soms granito pleister, granietpleister, stuc granito genoemd, hoewel granietpleister / marmerpleister ook met een kunsthars gebonden kan worden.
Er zijn dus wel kaleiproducten met cement of synthetische producten, maar de voorkeur gaat meestal uit naar de natuurlijke, dampopen kalei. (Let op: een vochtig blijvende ondergrond niet met een kalei met cement behandelen omdat cement teveel afsluit.)
Om tijdens het aanbrengen te vermijden dat de kalie te snel droogt:
- werk niet in de zon
- maak vóór aanbrengen van de kalei de gevel enigszins vochtig
- werk altijd nat-in-nat.
voorbeeld van kalei met zowel de karakteristieke "zweem" door de dikke kalkverf als de karakteristieke strepen door de blokkwast: |
granietpleister met grove korrel en fijne korrel; natuursteen, kalei calcic en kalei calcic fino; klik voor groter (do it pro):  |
Documentatie
- Keim Calcmat kaleimortel
Met dank aan Martijn Ackermans.
Zie ook bij het Agentschap Onroerend Erfgoed (Vlaanderen).
Verg. keimen, cementeren, vertinnen, berapen, chipperen.
