Ook, zeldzaam: foilie. Meerv. (Ned.) folly's, (Engels) follies. Letterlijk: dwaasheid.
Meestal is een folly een wat kleinere namaakruïne, maar er bestaan ook folly's in de vorm van kopieën van Griekse tempels en wonderlijke bouwsels van hedendaagse architectuur (als grap).
Er zijn wel folly's gebouwd met een werkelijk nuttige functie, bijvoorbeeld als werkplaats, maar behalve om even in de schaduw te vertoeven is een nuttige functie juist niet de bedoeling.Vooral in Engeland zijn rond 1800 in romantische tuinen namaakruïnes gebouwd, maar ook in Nederland (eerste foto) en zelfs nu nog bijvoorbeeld in Spanje (tweede foto) en elders.
Ook worden een soort folly's met hedendaagse architectuur gebouwd, zoals in het Parc de la Villette in Parijs, 1982 (derde foto), waarmee de link met het deconstructivisme lijkt gelegd...
En natuurlijk gewoon als grap, als raar object in een toch al zo over-geregelde wereld.
De folly die waarschijnlijk het vaakst is gezien, is het dorpje Portomeirion in Noord-Wales waar de buitenopnamen van de televisieserie The Prisoner werden opgenomen in 1967-1968, een serie over een spion (Patrick McGoohan) die in een dorpje op een eiland als "gewoon burger" gevangen werd gehouden. "Portmeirion is een uniek fantasiedorp, de folly van een rijk persoon, de ultieme droom van architect Clough William-Ellis die het in de jaren 1920 ontwierp om te bewijzen dat het bouwen in zo'n mooie, natuurlijke omgeving niet per se hoefde te betekenen dat het een ruïne moest zijn." (onderste foto)
In Norg in Drenthe wordt elk jaar de Folly Art Norg gehouden, een folly festival:
"Folly Art Norg is hét unieke evenement in Nederland dat kunst, architectuur en design samenbrengt in de vorm van dwaze bouwwerken, ook wel folly’s genoemd. De folly’s vormen samen een kunstzinnige wandelroute van 7,5 km in het Drentse landschap. In een wereld waarin alles nuttig en efficiënt moet zijn, biedt een folly een moment van verwondering. Het is een speelse knipoog naar onze maatschappij, waarin niet alles altijd een doel hoeft te hebben. Soms mag iets er gewoon zijn — om van te genieten, om je te laten verrassen."
| klik op de meeste afbeeldingen voor groter folly, kluizenaarseiland, frankendael, amsterdam:  |
folly, fraelemaborg, slochteren (foto alex den braver):  |
folly, gastenhuis, azzura, castle, grenada:  |
torentje van drienerlo, kunstenaar wim t. schippers, op de campus van de universiteit twente:  |
eigentijdse folly, met een waterrad erbij, parc de la villette, parijs, 1982:  |
folly art norg: jeroen bolleman (foly art norg):  |
folly art norg: ine van lierop en peter hermsen (foly art norg):  |
folly art norg: johan boele (foly art norg):  |
folly van "the village" uit de tv-serie the prisoner:  |
Documentatie:
- Andere voorbeelden van folly's
- Het boek "Voor de gek, follies in Nederland"
De term folly is Engels en betekent (EtymOnline): "Folly, early 13c., "mental weakness; foolish behavior or character; unwise conduct" (in Middle English including wickedness, lewdness, madness), from Old French folie "folly, madness, stupidity" (12c.), from fol (see fool (n.))."
Verg. rocaille (een ander "namaaksel" in de tuin), disneyficatie, façadearchitectuur, schortjesarchitectuur, gazebo, muziektent.
