afvang en opslag co2

CCS: afvang en opslag CO2 bij een kolencentrale (steenkool) of aardgascentrale (afvang van CO2, NOx e.d.), Carbon Capture and Storage
CCU: afvang en gebruik CO2, Carbon Capture and Utilization

Voor veel "groenen" is belangrijk dat er weinig of geen CO2 bij de productie van elektriciteit e.d. ontstaat. Natuurlijk zijn steenkool en aardgas fossiele brandstoffen en daarom niet echt "groen" genoemd, maar CO2 en andere ongewenste stoffen kunnen worden afgevangen en opgeslagen. (Overigens, aardgas is relatief "groen" in verhouding tot veel andere bronnen: België en Duitsland gaan niet voor niets juist over op aardgas.)

CCS: Afvang en opslag van CO2 wordt CCS genoemd (Carbon Capture and Storage).

Door opslag van CO2 (CCS) levert de bedrijfszekere energiebron steenkool wel degelijk werkelijk groene stroom. (Zie snel bij steenkool-voordeel CCS).

CCS is vooralsnog duur. Electriciteit wordt steeds duurder in Europa en als Europa in de loop der jaren beetje-bij-beetje een steeds groter aandeel CCS gaat verplichten, worden groenere alternatieven relatief goedkoper en hebben we door de opslag van CO2 met zijn allen tijd om geheel fossielvrij te worden (misschien wel al in één decennium).
CCU: Afvang en onmiddellijk gebruik van CO2 wordt CCU genoemd (Carbon Capture and Utilization), eigenlijk de ideale situatie omdat de CO2 niet opgeslagen hoeft te worden maar vrijwel onmiddellijk nuttig gebruikt wordt!

CO2-afvangen én onmiddellijk gebruiken is natuurlijk het ideale proces, waardoor de opslag van CO2 niet nodig is, maar dat vraagt veel meer ingrijpen in bedrijven en bedrijfsprocessen, en kost wel een aantal decennia.

CCS: Afvang en opslag CO2

Een voorbeeld
Porthos (Port Of Rotterdam co2 Transport Hub and Offshore Storage) slaat vanaf 2027 CO2 op in oude aardgasvelden op de Noordzee. Er liggen leidingen op land en op zee. Buizen reiken vanaf de opslaglocatie een dertigtal kilometer naar bedrijventerreinen op de Maasvlakte en verder landinwaarts, bijvoorbeeld van Shell, ExxonMobil, Air Liquide en Air Products.
Vanaf de landleidingen brengen compressoren de CO2 op druk waarna die getransporteerd wordt naar de opslaglocatie, waarna de CO2 wordt gepompt in een voormalig gasveld op 3000 m diepte.
Porthos heeft een veel grotere capaciteit dan benodigd is voor de genoemde bedrijven, dus er kan veel meer CO2 worden opgeslagen.

Voordelen CCS (afvang en opslag CO2)
Opslag van CO2 in oude olie- en gasvelden, bijvoorbeeld in de Noordzee, is betrekkelijk goedkoop. Bijvoorbeeld Denemarken heeft in oude olie- en gasvelden al zeer veel CO2 geborgen op het land, maar na de vele protesten daartegen gebruikt zij de oude olie- en gasvelden op zee, waar gelukkig vrijwel niemand bezwaar tegen heeft.
Voordeel van opslag van CO2 in oude gasvelden in de Noordzee is ook dat veel mensen, met reden, een beetje bang zijn om CO2 bij of onder hun leefgebied te hebben.

CCS kost uiteraard geld, maar "vergroende fossiele energie" heeft zeer veel positieve aspecten:
- Opslag van de CO2 die ontstaat bij het opwekken van elektriciteit via kolencentrales zorgt ervoor dat we de gigantische voorraad aan (verhoudingsgewijze zeer goedkope) steenkool kunnen benutten.
Voordelen hiervan zijn:
(a) Er is nog voor honderden jaren steenkool aanwezig en de winning veroorzaakt eigenlijk nooit aardbevingen.
(b) De opslag van steenkool is zeer eenvoudig, dus grote reserves zijn zeer gemakkelijk en veilig aan te houden voor het geval zonne- en windenergie ons een tijdje in de steek laat (opslag van steenkool is zeker in vergelijking met gas, elektriciteit, waterstof e.d. zeer gemakkelijk en probleemloos).
(c) Kolencentrales zijn er al, ze zijn zeer bedrijfszeker en redelijk snel op- en af te schalen bij weinig of juist veel zonne-energie en windenergie.
(b) Steenkool is redelijk goedkoop en minder gevoelig voor onrust in het Midden-Oosten, protectionistisch gedrag van Amerika e.d.
- Voordeel van aardgasgascentrales: er wordt bij gas minder CO2 geproduceerd dan bij steenkool dus is er ook minder om af te vangen.
- Voordeel van aardgas had ooit kunnen zijn (maar werd het helaas niet): als bij de winning van aardgas in Groningen gelijktijdig CCS was toegepast in de (niet meer gebruikte) aardgaslagen, dan zouden waarschijnlijk de aardbevingen niet hebben plaatsgehad of met veel minder gevolgen.
- Het verwijt dat CCS de weg naar duurzaam werken tegengaat, is niet terecht: CCS biedt juist een (ooit tijdelijke) uitweg de CO2 op te slaan en geeft ons de mogelijkheid op de beste manier te verduurzamen.

Nadelen CCS (afvang en opslag CO2)
- CCS maakt het fabriceren van het product het duurder (door de chemische industrie vervaardigde producten, elektriciteit e.d. worden iets duurder).
- Steenkool en aardgas/LNG moeten (op korte termijn) voor een groot deel worden ingevoerd (we exploiteren dat helaas niet zelf meer), maar zoals eerder vermeld: steenkool is makkelijker te vervoeren en gemakkelijker grote reserves van aan te leggen.
- Tegen opslag van CO2 in oude gasvelden in zee is nauwelijks maatschappelijk bezwaar, maar opslag in velden "op het land" vertrouwt men niet (men is bang dat de CO2 vrijkomt).

CCU: Afvang en onmiddellijk gebruik CO2

Voordelen CCU (afvang en onmiddellijk gebruik CO2, chemisch omzetten CO2)
- De wat dure opslag van CO2 is niet benodigd.

Nadelen CCU
- Coördinatie tussen particuliere bedrijven is noodzaak (eigenlijk alleen goed uitvoerbaar als er ook fors subsidie wordt toegekend of als de bedrijven wat meer publieke goodwill nodig hebben omdat ze niet veel deden aan milieumaatregelen)
- Nog niet vaak toegepast.

Soms wordt gesproken over Carbon Capture Utilisation and Storage, een term waarmee vermoedelijk bedoeld wordt:
- in beginsel wordt de CO2 afgevangen en onmiddellijk gebruikt
- bij geen onmiddellijke toepassing voor de CO2 wordt die opgeslagen om (eventueel?) later te gebruiken.

Documentatie
- Plan Heidelberg Cement 2028: Afvang en opslag 800.000 ton CO2 / jaar (en mogelijk CCU, dus nuttig gebruik van de CO2)
- Brochure CO2-afvang en opslag van Prothos (met veel duidelijke afbeeldingen)
- Argumentenkaart CO2-afvang en opslag (CCS) van CATO (document uit 2010 maar nog steeds actueel)

ccs (carbon capture and storage, afvang en opslag van co2):

in oude gasvelden onder de noordzee waarmee jaarlijks miljoenen ton co2 wordt afgevangen en grotendeels opgeslagen (porthos, port of rotterdam co2 transport hub and offshore storage):

ccu (carbon capture and utilization, afvang en onmiddellijk gebruik van geproduceerde co2):

samenwerking bij de productie van een nieuwe kalkoven tussen carmeuse (productie van kalk e.d.), john cockerill (energie-oplossingen), storengy (opslag oplossingen van onderaards aardgas, co2 e.d.) en engie (energiebedrijf);
op basis van water, groene elektriciteit en kalksteen (caco3) wordt m.b.v. een electrolyser waterstof en co2 gemaakt, waarna groen methaan, kalk (cao), zuurstof en warmte ontstaan (en geen co2 meer aanwezig is);
klik voor groter!

Zie eventueel bij energieopslag.